Hoe Drukwerk bestanden aanleveren
Een perfect eindresultaat begint bij de bron: het digitale bestand. Of je nu een visitekaartje, een spandoek of een compleet magazine laat drukken, de kwaliteit van het aangeleverde bestand bepaalt voor een groot deel de kwaliteit van het drukwerk.
Bij Drukkerij.com snappen we heel goed dat niet iedereen een grafisch vormgever is. Termen als ‘afloop’, ‘snijtekens’, ‘vector’ en ‘DPI’ vliegen je soms om de oren. Misschien heb je zelf iets moois gemaakt in Canva, of heb je een bestand gekregen van een ontwerper en weet je niet zeker of het “drukklaar” is.
Op deze pagina leggen we je stap voor stap uit waar een goed drukbestand aan moet voldoen. Geen zorgen: het klinkt vaak ingewikkelder dan het is. En het allerbelangrijkste om te weten? Bij Drukkerij.com kijken we altijd met je mee. Wij zijn geen robots; wij controleren je bestanden voordat de persen gaan draaien.
Hieronder vind je de complete gids voor het correct aanleveren van drukwerk.
1. Het Bestandsformaat: Waarom PDF de standaard is
Laten we beginnen bij de basis: in welk ‘jasje’ stuur je het ontwerp naar ons toe?
-
De Gouden Standaard: PDF (Portable Document Format) Voor 99% van het drukwerk is een PDF het allerbeste formaat. Waarom? Een PDF ‘bevriest’ als het ware je ontwerp. Het zorgt ervoor dat lettertypes, afbeeldingen en opmaak op elke computer precies hetzelfde blijven staan. Een PDF voorkomt dat tekst verspringt of dat plaatjes ineens verdwijnen.
-
Tip: Kies bij het opslaan voor de preset PDF/X-1a:2001 of High Quality Print. Dit zijn instellingen die geoptimaliseerd zijn voor de grafische industrie.
-
-
Alternatieven: JPG of TIFF Heb je geen PDF? Dan accepteren we ook JPG of TIFF bestanden. Let er wel op dat dit ‘platte’ afbeeldingen zijn. De kwaliteit moet hierbij extra hoog zijn (zie punt 3 over resolutie) en de compressie moet zo laag mogelijk zijn (sla op met maximale kwaliteit).
-
Wat we liever niet ontvangen: Word, Excel of Powerpoint Bestanden uit het Microsoft Office pakket zijn gemaakt voor schermgebruik en kantoorprinters, niet voor professionele drukpersen. Kleuren wijken vaak af en de opmaak verspringt per computer. Wil je toch iets aanleveren in Word? Sla het dan altijd op als PDF via Bestand > Opslaan als > PDF.
2. Afloop (Bleed): Voorkom witte randjes
Dit is misschien wel de meest gemaakte ‘fout’ bij het aanleveren van bestanden: het vergeten van de afloop.
Stel, je bestelt een flyer op A5-formaat. De drukmachine print dit niet op een precies A5-papiertje, maar op grote vellen waar meerdere flyers op staan. Na het drukken worden deze schoongesneden. Een snijmachine is heel nauwkeurig, maar er kan altijd een tolerantie zijn van een halve millimeter.
Als jouw ontwerp (bijvoorbeeld een foto of een gekleurde achtergrond) precies stopt op de rand van het A5-formaat, en het mes snijdt 0,5 mm ernaast, dan krijg je een lelijk wit randje aan de zijkant van je flyer.
Hoe los je dit op? Lever je bestand altijd aan met 3 mm afloop rondom.
-
Is je flyer netto 148 x 210 mm?
-
Maak je bestand dan bruto 154 x 216 mm (aan elke kant 3 mm extra).
-
Zorg dat je achtergrondkleur of foto helemaal doorloopt in deze extra rand.
3. Resolutie: Van wazig naar haarscherp
Niets is zo zonde als een prachtige foto die op papier blokkerig of wazig (“gepixeld”) oogt. Dit heeft alles te maken met resolutie, uitgedrukt in DPI (Dots Per Inch).
-
Beeldscherm (72 DPI): Je monitor heeft aan weinig pixels genoeg om een plaatje er scherp uit te laten zien. Plaatjes van internet zijn daarom bijna altijd 72 DPI.
-
Drukwerk (300 DPI): Een drukpers heeft veel meer detail nodig. Voor drukwerk dat je in de hand houdt (flyers, brochures, visitekaartjes) is de norm 300 DPI op ware grootte.
De regel is simpel: Gebruik geen plaatjes die je “even van Google hebt geplukt” of die je via WhatsApp hebt ontvangen (WhatsApp verkleint foto’s). Gebruik de originele, grote fotobestanden.
-
Uitzondering voor grootformaat: Voor spandoeken of bouwborden waar je van een paar meter afstand naar kijkt, is 150 DPI vaak al voldoende.
4. Kleurgebruik: RGB vs. CMYK
Misschien heb je het wel eens meegemaakt: op je scherm is de kleur helder neon-blauw, maar op papier is het ineens donkerblauw of paarsig. Dit komt door het verschil in kleuropbouw.
-
RGB (Rood, Groen, Blauw): Dit systeem werkt met licht (je beeldscherm). Hiermee kun je hele felle kleuren maken.
-
CMYK (Cyaan, Magenta, Yellow, Key/Black): Dit systeem werkt met inkt. Een drukmachine mengt deze vier inktkleuren.
Inkt kan simpelweg niet zo fel zijn als licht. Als je een bestand aanlevert in RGB, moet de machine dit omrekenen naar CMYK. Hierdoor kunnen kleuren doffer uitvallen.
Ons advies: Zet je document in je opmaakprogramma (zoals InDesign, Illustrator of Photoshop) direct op CMYK-modus. Zo zie je op je scherm al veel beter hoe het eindresultaat eruit gaat zien en kom je niet voor verrassingen te staan. Gebruik je Canva? Kies bij het downloaden voor PDF Print en selecteer (indien je een Pro account hebt) het kleurprofiel CMYK.
5. Veiligheidsmarge: Houd tekst binnen boord
Net zoals we bij punt 2 spraken over afloop (naar buiten toe), is er ook een marge naar binnen toe. We noemen dit de veiligheidsmarge.
Omdat een snijmachine iets kan afwijken, wil je niet dat belangrijke teksten of logo’s strak tegen de rand van het papier staan. Het oogt niet alleen slordig (“krap”), maar je loopt ook het risico dat er een lettertje wordt afgesneden.
De regel: Houd teksten, logo’s en belangrijke beeldelementen altijd minimaal 5 mm van de rand van het papier vandaan. Zo oogt je ontwerp rustiger en professioneler.
6. Lettercontouren (Outlines)
Gebruik je een heel specifiek of zeldzaam lettertype? Grote kans dat onze computers dat lettertype niet geïnstalleerd hebben. Als we jouw bestand openen, kan de computer het lettertype automatisch vervangen door een standaard font (zoals Arial). Je hele ontwerp is dan weg.
Om dit te voorkomen kun je twee dingen doen:
-
Fonts insluiten (Embedden): Dit gebeurt meestal automatisch als je een goede PDF exporteert.
-
Lettercontouren maken: Dit is de veiligste optie, vooral voor logo’s. Je zet de tekst om in “vectorvormen”. De computer ziet het dan niet meer als bewerkbare tekst, maar als een tekening. Zo weet je 100% zeker dat de vorm van de letters behouden blijft.
Samenvatting & Checklist
Wil je zeker weten dat je goed zit? Loop deze checklist even na voordat je uploadt:
-
[ ] Is het bestand een PDF?
-
[ ] Is de resolutie van de afbeeldingen 300 DPI?
-
[ ] Is het bestand opgemaakt in CMYK kleuren?
-
[ ] Heb je 3 mm afloop toegevoegd rondom?
-
[ ] Staan belangrijke teksten minimaal 5 mm van de rand?
-
[ ] Zijn de fonts ingesloten of omgezet naar lettercontouren?
Kom je er niet uit? Geen paniek!
We kunnen ons voorstellen dat dit allemaal nogal technisch klinkt. De kracht van Drukkerij.com is dat we je niet laten zwemmen.
Wij controleren inkomende bestanden altijd op de belangrijkste punten. Zien we dat de resolutie veel te laag is voor een mooi resultaat? Of ontbreekt de afloop waardoor je witranden riskeert? Dan nemen we contact met je op. We denken liever vooraf even mee, dan dat jij achteraf teleurgesteld bent.
Hulp nodig bij het ontwerp? Heb je helemaal geen bestanden, of alleen een schets op een bierviltje? Onze studio in Harderwijk helpt je graag. Onze vormgevers kunnen jouw ideeën vertalen naar een professioneel, drukklaar ontwerp. Van logo tot complete brochure.
Heb je vragen over het aanleveren? Bel ons gerust of stuur een mailtje. We helpen je graag op weg naar het perfecte drukwerk!